Alles over diabetes

leestijd 7 minuten·1365 woorden

Wat is diabetes mellitus? 

Diabetes mellitus wordt meestal afgekort tot ‘diabetes’. Er zijn verschillende soorten diabetes, waarvan diabetes type 1 en diabetes type 2 de meest voorkomende zijn. Diabetes wordt ook wel ‘suikerziekte’ genoemd, want deze aandoening heeft te maken met een te hoge bloedsuikerspiegel. Dat wil zeggen dat er te veel glucose ofwel suiker in uw bloed zit. Uw lichaam maakt glucose als u koolhydraten eet. Koolhydraten zitten in zoete producten maar ook in bijvoorbeeld brood, rijst, pasta en aardappelen.  

Zwangerschapsdiabetes 

Zwangerschapsdiabetes komt ook voor. Dan is de bloedsuikerspiegel tijdens de zwangerschap verhoogd door hormonale veranderingen. Voor en na de zwangerschap is de bloedsuikerwaarde dan normaal. Lees meer hierover op de pagina Zwangerschapsdiabetes

Symptomen van diabetes mellitus 

Symptomen van diabetes type 1

Diabetes type 1 wordt meestal snel ontdekt. Als u diabetes type 1 heeft, zult u namelijk een of meer van onderstaande klachten hebben. Het is verstandig om dan naar uw huisarts te gaan. 

  • U heeft vaak dorst en moet veel plassen. 
  • U valt af zonder te weten waarom. 
  • U heeft extra honger, of juist totaal geen honger. 
  • U ziet niet scherp.  
  • U voelt zich beroerd en ziek.
  • U bent misselijk en/of moet overgeven. 
  • U bent vaak moe en slaperig 

Uw huisarts kan beoordelen of u diabetes type 1 heeft. 

Symptomen van diabetes type 2

De meest voorkomende vorm van diabetes is diabetes type 2. Dit type diabetes is het moeilijkst te herkennen. Als u last heeft van de volgende verschijnselen, kan dat wijzen op diabetes type 2:

  • U heeft vaak dorst en moet veel plassen. 
  • U bent vaak moe. 
  • U heeft last van uw ogen: roodheid, branderigheid, wazig zien, dubbel zien of slecht zien. 
  • U heeft wondjes die slecht genezen. 
  • U heeft last van kortademigheid of pijn in de benen bij het lopen. 
  • U kampt met ontstekingen die vaak terugkomen, zoals blaasontsteking. 

Oorzaken van diabetes mellitus 

Bij diabetes speelt het hormoon insuline een belangrijke rol. Insuline wordt door uw lichaam zelf aangemaakt. Insuline zorgt ervoor dat uw lichaam de glucose uit uw voeding goed verwerkt. Maar als u diabetes heeft, wordt de glucose niet goed verwerkt. Daardoor kan er te veel glucose (suiker) in uw bloed terechtkomen. Dit proces kan op twee manieren ontstaan, waardoor er twee soorten diabetes zijn: diabetes type 1 en diabetes type 2. 

Oorzaken van diabetes type 1 

Bij diabetes type 1 maakt uw lichaam onvoldoende insuline aan. De oorzaak hiervan is niet bekend. Diabetes type 1 wordt meestal al op jonge leeftijd ontdekt.    

Oorzaken van diabetes type 2 

Bij diabetes type 2 maakt uw lichaam wel insuline aan, maar zijn uw cellen minder gevoelig geworden voor dit hormoon. Daardoor nemen ze minder glucose op en blijft er te veel glucose achter in uw bloed. Hierdoor wordt uw bloedsuiker te hoog. Dit kan uiteindelijk gevolgen voor uw gezondheid hebben. Diabetes type 2 begint meestal op volwassen leeftijd (vanaf 40 jaar) en werd vroeger ook wel ‘ouderdomssuiker’ genoemd. Maar diabetes type 2 komt ook steeds vaker voor bij jongeren; dit komt door een ongezonde leefstijl. Daarnaast zijn sommige mensen erfelijk belast.  

Diabetes type 2 kan worden veroorzaakt door: 

  • Erfelijkheid (genetische aanleg) 

    Bent u van Surinaamse, Hindoestaanse, Marokkaanse of Turkse afkomst? Dan heeft u van nature een verhoogd risico op diabetes type 2. Heeft een van uw ouders diabetes type 2? Dan heeft u 20% meer kans een verhoogde kans om dit ook te krijgen.  

  • Overgewicht (obesitas) 

    Als u te zwaar bent, is uw lichaam minder gevoelig voor insuline. Daardoor kan uw lichaam uw bloedsuikerspiegel steeds slechter op peil houden. Hierdoor kan diabetes type 2 ontstaan. Als u daarbij ook nog te weinig aan lichaamsbeweging doet, verhoogt dat uw risico op diabetes nog meer. 

  • Roken

    Als u rookt, reageren uw lichaamscellen minder goed op insuline. Hierdoor wordt uw bloedsuiker te hoog. Door te roken loopt u dus veel meer risico op diabetes type 2. Heeft u al diabetes type 2, dan zal roken uw klachten verergeren. 

Diabetes voorkomen  

Als u een gezonde leefstijl heeft, verkleint (of vertraagt) dat uw risico op diabetes. Een gezonde leefstijl kan uw risico op diabetes tot wel de helft verkleinen. Dit geldt met name voor diabetes type 2.  Als u al diabetes heeft, is het belangrijk dat uw aandoening niet erger wordt. Als diabeet heeft u een hoger risico op hart- en vaatziekten. En ook op andere problemen, zoals minder goede genezing van wonden. Via controles bij uw internist wordt uw diabetes in de gaten gehouden. Maar u kunt er ook zelf aan werken: met een gezonde leefstijl en goed gebruik van uw medicijnen. 

Wat is een gezonde leefstijl om diabetes tegen te gaan? 

Om (verergering van) diabetes te voorkomen, is een gezonde leefstijl belangrijk. Bij een gezonde leefstijl horen de volgende dingen. 

  • Beweeg voldoende

    Elke dag bewegen verkleint uw risico op diabetes type 2. Als u al diabetes heeft, zorgt bewegen ervoor dat u minder risico loopt op nare gevolgen van diabetes. Meer bewegen maakt uw lichaam namelijk gevoeliger voor insuline, waardoor u gemakkelijker glucose opneemt. Het advies is om elke dag minstens een half uur intensief te bewegen. Bijvoorbeeld door te wandelen, fietsen, sporten, dansen of zwemmen. 

  • Rook niet

    Als u rookt, loopt u tot twee keer zo veel risico om diabetes type 2 te krijgen. 

  • Zorg voor een gezond gewicht

    Bent u te zwaar? Uw risico op diabetes type 2 wordt snel kleiner als u afvalt. Een paar kilo minder helpt al. Wanneer u al diabetes heeft, zorgt afvallen ervoor dat uw lichaam weer gevoeliger wordt voor insuline. Dan heeft u minder medicijnen of ingespoten insuline-injecties nodig. Een diëtist kan u ondersteunen bij het afvallen, met voedingsadviezen en praktische tips. 

  • Eet gezond 

    Gezonde voeding zorgt voor een betere gezondheid doordat uw lichaam alles binnenkrijgt wat nodig is. Als u gezond eet, blijft u bovendien (beter) op gewicht en voelt u zich fit(ter). Dat verkleint uw risico op diabetes.  
    Gebruikt u insuline? Zorg er dan voor dat de hoeveelheid koolhydraten en vet die u eet in evenwicht is met de hoeveelheid insuline die u spuit. Vraag zo nodig uw diëtist om advies.  

  • Drink niet te veel alcohol 

    Alcohol drinken mag, maar liever niet elke dag. Drink als man niet meer dan 3 glazen per dag, als vrouw niet meer dan 2 glazen per dag.  

Tips voor gezonde voeding bij diabetes:

  • Eet zo min mogelijk suiker
  • Gebruik magere melkproducten
  • Eet mager vlees en eet meer vis
  • Eet veel groenten 
  • Eet genoeg fruit
  • Eet volkorenproducten 
  • Drink niet te veel vruchtensap: daar zit veel suiker in

Diabetes mellitus behandelen 

Diabetes is een chronische ziekte. Dit geldt voor zowel type 1 als type 2. Dit betekent dat diabetes niet te genezen is. Maar met de juiste behandeling is diabetes wel goed onder controle te houden. Diabetes type 1 wordt behandeld met insuline. Diabetes type 2 wordt behandeld met leefregels, tabletten en soms insuline.

Daarnaast kan een dieet  bij de behandeling horen. Een dieet is vooral belangrijk als u diabetes type 2 en overgewicht heeft. Want door af te vallen, kunt u uw bloedsuikerspiegel vaak al verbeteren. Als diabeet moet u een nieuw evenwicht vinden tussen de hoeveelheid koolhydraten die u eet en de hoeveelheid insuline in uw lichaam. Eet u te weinig (in verhouding tot de hoeveelheid insuline in uw lichaam), dan krijgt u een hypo. Een hypo is een lage bloedsuikerwaarde. Eet u te veel, dan krijgt u een hyper. Een hyper is een te hoge bloedsuikerwaarde. Hoeveel u moet eten hangt natuurlijk ook samen met hoeveel energie u verbruikt. Een diëtist kan u helpen om het juiste evenwicht te vinden.  

Veel mensen met diabetes type 1 en soms met diabetes type 2 leren om zelf hun bloedsuikerspiegel (glucosegehalte in hun bloed) te controleren. Als u dat zelf kunt, bent u minder afhankelijk van zorgverleners. Want dan kunt u zelf bepalen of u meer of minder moet eten, en of u meer of minder insuline moet spuiten. 

Welke medicijnen kunt u gebruiken bij diabetes mellitus?

Heeft u diabetes type 2 en helpt uw dieet niet voldoende? Dan kunt u baat hebben bij medicijnen tegen diabetes. Alle diabetesmedicijnen werken in op de hoeveelheid glucose en insuline in uw lichaam. Zo nodig kunnen verschillende soorten werkzame stoffen worden gecombineerd. Wanneer dat onvoldoende helpt, zult u waarschijnlijk ook insuline moeten gaan gebruiken.
Voorbeelden van medicijnen die o.a. voorgeschreven worden bij diabetes type 2 zijn metformine, sulfonylureumderivaten (zoals gliclazide, glimepiride en tolbutamide) en insuline.  

Hulpmiddelen, informatie en tips 

U kunt bij BENU terecht voor uw diabetesmaterialen. Neem hiervoor contact op met uw BENU Apotheek of met BENU Direct.