Zwangerschapsdiabetes

Leestijd 5 minuten·987 woorden

Wat is zwangerschapsdiabetes? 

Zwangerschapsdiabetes, ook wel ‘diabetes gravidarum’ of zwangerschapssuiker genoemd, is een bijzondere vorm van diabetes mellitus. Als u zwangerschapsdiabetes heeft, is de hoeveelheid suiker (glucose) in uw bloed tijdens de zwangerschap verhoogd door alle hormonale veranderingen. Voor en na uw zwangerschap heeft u dan normale bloedsuikerwaarden. Zwangerschapsdiabetes is niet goed voor uw baby. Ook kan zwangerschapsdiabetes tot een moeilijke bevalling leiden. Toch hoeft zwangerschapsdiabetes meestal niet behandeld te worden met medicijnen. Vaak helpen een dieet en meer lichaamsbeweging voldoende. Meestal is zwangerschapsdiabetes na de bevalling vrijwel meteen verdwenen. 

Let op: Heeft u al diabetes vóór uw zwangerschap? Dan kunnen uw diabetesklachten erger worden tijdens uw zwangerschap. Ook loopt u extra risico op zwangerschapscomplicaties. Als u al diabetes had voor uw zwangerschap, gaat uw diabetes niet over na de bevalling.

Symptomen van zwangerschapsdiabetes

Veel zwangere vrouwen merken niet dat ze zwangerschapsdiabetes hebben. Het is goed om tijdens uw zwangerschap alert te zijn bij de volgende symptomen: 

  • U moet vaak plassen.
  • U voelt zich moe.
  • U heeft veel dorst.
  • Uw baby is te groot en te zwaar voor de duur van de zwangerschap.
  • U heeft te veel vruchtwater.

Een speciale test (glucosetolerantietest ofwel GTT) kan aantonen of u zwangerschapsdiabetes heeft. Uw verloskundige of gynaecoloog kunnen deze test voor u aanvragen. 

Oorzaken van zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes komt maar weinig voor. Meestal ontstaat zwangerschapsdiabetes tussen de 24ste en 28ste week van de zwangerschap. Bij (zwangerschaps)diabetes speelt het hormoon insuline een belangrijke rol. Tijdens de zwangerschap verandert het glucosegehalte in uw bloed. Daarom moet uw lichaam tijdens de zwangerschap extra insuline aanmaken. Gebeurt dit niet, dan blijft er te veel suiker (glucose) in uw bloed zitten. 


Wat zijn de risico’s van zwangerschapsdiabetes?

  • Moeizame of gevaarlijke bevalling

    Via de placenta bereikt de verhoogde bloedsuiker ook uw ongeboren kind. Die kan schadelijk zijn voor de ontwikkeling van de organen en de rijping van de longen. Daarnaast groeit uw baby te hard door de verhoogde bloedsuikerspiegel. Hierdoor kan de bevalling moeilijk zijn, waardoor zowel u als uw baby blessures kunnen oplopen. Ook is er meer kans op een keizersnede. 
  • Infecties

    Een verhoogde bloedsuikerspiegel geeft meer risico op infecties in uw baarmoeder, baarmoederhals, baarmoeder, blaas en nieren.

  • Hersenschade bij uw kind 

    Bij zwangerschapsdiabetes kan uw baby na de geboorte een te lage bloedsuikerspiegel of geelzucht krijgen. Dat kan gezondheidsgevaar of hersenschade veroorzaken. Baby’s met een te lage bloedsuikerspiegel moeten in het ziekenhuis worden opgenomen. 

  • Postnatale depressie

    Zwangerschapsdiabetes kan een postnatale depressie veroorzaken.

  • Zwangerschapsdiabetes bij een volgende zwangerschap

    Als u eerder zwangerschapsdiabetes heeft gehad, krijgt u dit bij een volgende zwangerschap waarschijnlijk weer.

  • Diabetes type 2

    Door zwangerschapsdiabetes kunnen zowel u als uw baby later diabetes type 2 krijgen. 

Wanneer loopt u extra risico op zwangerschapsdiabetes?

  • Als zwangere vrouw heeft u een hoger risico op zwangerschapsdiabetes in de volgende gevallen.
  • U heeft bij een eerdere zwangerschap zwangerschapsdiabetes gehad.
  • U heeft een direct familielid met diabetes type 2 (uw ouders, broer of zus).
  • Uw cholesterolwaarde of bloedsuikerspiegel is te hoog (ook al vóór uw zwangerschap).
  • U bent eerder bevallen van een zware baby (meer dan 4500 gram/9 pond).
  • Tijdens een eerdere zwangerschap kreeg u een miskraam of overleed uw baby voor de geboorte.
  • U bent ouder dan 35.
  • Bij een eerdere zwangerschap had u te veel vruchtwater, zwangerschapsvergiftiging of groeide uw baby te langzaam.
  • U was voor de zwangerschap al veel te zwaar (BMI van 30 of meer).
  • U bent van Surinaamse, Antilliaanse, Hindoestaanse, Pakistaanse, Marokkaanse, Turkse of Afrikaanse afkomst.
  • U heeft polycysteus-ovariumsyndroom ofwel PCOS (uw eierstokken maken te veel mannelijk hormoon aan). 

Zwangerschapsdiabetes voorkomen

Zwangerschapsdiabetes is meestal niet te voorkomen. Het enige wat u kunt doen vóór u zwanger wordt, is:

  • afvallen naar een gezond lichaamsgewicht, indien u te zwaar bent
  • proberen om ruim voor uw 35ste zwanger te worden
  • proberen om uw cholesterolwaarde of bloedsuikerspiegel te normaliseren, samen met uw behandelaar

Zwangerschapsdiabetes behandelen

Zwangerschapsdiabetes is meestal goed te behandelen. U wordt hierbij begeleid door uw diabetesverpleegkundige of internist.

  • Bloedsuiker (bloedglucose) meten

    Als u zwangerschapsdiabetes heeft, moet uw bloedsuikerspiegel (glucosegehalte) regelmatig worden gemeten. Dit doet u zelf, met een bloedglucosemeter. De diabetesverpleegkundige leert u hoe dat moet. Daarnaast zal uw behandelaar uw bloedsuikerwaarden regelmatig controleren.

  • Meer bewegen 

    Bij zwangerschapsdiabetes is het belangrijk dat u voldoende lichaamsbeweging neemt. Dat is gunstig voor uw bloedsuikerspiegel.

  • Minder suikers en vetten eten

    Met de juiste voeding kunt u uw bloedsuikerwaarden verbeteren. Vaak krijgt u een dieet voorgeschreven door een diëtist. Dit dieet bevat minder koolhydraten (suikers) en vetten. Groenten, fruit, volkorenproducten en peulvruchten zijn een goede keuze. Witbrood, frisdranken, gebak en koekjes kunt u beter vermijden. Misschien krijgt u tevens het advies om meerdere kleine maaltijden te eten, in plaats van drie grotere. Door vaker te eten kunt u uw bloedsuikerspiegel (glucosegehalte) op het juiste peil proberen te krijgen/houden. 

  • Insuline spuiten

    Als uw dieet en bewegingspatroon onvoldoende helpen tegen zwangerschapsdiabetes, moet u insuline gaan gebruiken tijdens uw zwangerschap. Dit medicijn kunt u zelf inspuiten. De diabetesverpleegkundige leert u hoe dat moet.

  • Regelmatig een echo maken

    Zwangerschapsdiabetes kan leiden tot een te zware baby. Daarom wordt er vaker een echo van uw ongeboren kind gemaakt als u zwangerschapsdiabetes heeft. Zo wordt de groei van uw kind gecontroleerd.

  • Bevallen in het ziekenhuis

    Bij zwangerschapsdiabetes bevalt u in het ziekenhuis. Vaak wordt de bevalling een of twee weken eerder ingeleid, zodat uw kind niet te groot is. Tijdens de bevalling kan extra insuline nodig zijn. Bij grote baby’s kan een keizersnede noodzakelijk zijn. 

Welke medicijnen kunt u gebruiken bij zwangerschapsdiabetes?

  • Bij zwangerschapsdiabetes kan insuline worden voorgeschreven. Dit medicijn spuit u zelf onder uw huid. Dat doet u met een insulinepen, een speciale injectiespuit met dunne naald.  
  • Als u geen insuline wilt of mag gebruiken, kan uw diabetesverpleegkundige of internist u tabletten met metformine voorschrijven.