Incontinentiemateriaal

8 minuten leestijd·1566 woorden

Wat is incontinentiemateriaal?

Incontinentiemateriaal wordt gebruikt om de ongemakken van incontinentie op te vangen. Incontinentie is een aandoening waarbij de urine (plas) en/of ontlasting (poep) niet opgehouden kan worden. Incontinentie leidt tot ongewild verlies van urine en/of ontlasting. Iemand die incontinent is, heeft de beheersing over de sluitspieren van zijn blaas en/of darmen geheel of gedeeltelijk verloren.  
Het is belangrijk om met uw huisarts of specialist na te gaan wat de oorzaak van uw incontinentie is.  

Twee soorten incontinentie 

Er zijn twee soorten incontinentie: urine-incontinentie en ontlasting-incontinentie.

  • Urine-incontinentie 

    Urineverlies kan van variëren van enkele druppels tot de hele blaasinhoud. Ook kan het urineverlies op elk moment van de dag anders zijn. Zo kunt u bijvoorbeeld overdag slechts heel weinig urine verliezen, terwijl u ‘s nacht volledig urine-incontinent bent. Het komt ook voor dat mensen met urine-incontinentie buitenshuis hun hele blaasinhoud verliezen als er geen toilet in de buurt is, maar thuis (met het toilet in de buurt) slechts kleine scheutjes urine verliezen. Meer informatie over de verschillende vormen van urine-incontinentie vindt u op de pagina Incontinentie.

  • Ontlasting-incontinentie  

    Ook ontlasting-incontinentie komt in verschillende vormen voor. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het soort ontlasting en de hoeveelheid. Bijvoorbeeld: een klein beetje stevige ontlasting dan wel een grote hoeveelheid waterdunne diarree. Meer informatie over ontlasting-incontinentie vindt u op de pagina Incontinentie.

Hulpmiddelen bij incontinentie

Voor elke vorm van incontinentie is er passend incontinentiemateriaal. Grofweg zijn er drie soorten: 

  • incontinentiematerialen die urine en ontlasting opvangen (absorberend incontinentiemateriaal)
  • incontinentiematerialen die urine afvoeren (katheters)
  • incontinentiematerialen die urine of ontlasting regelen of tegenhouden

Incontinentiematerialen die urine en ontlasting opvangen (absorberend incontinentiemateriaal) 

Er zijn veel soorten incontinentiemateriaal die urine en ontlasting kunnen opvangen (absorberen). Absorberend incontinentiemateriaal bevat korrels. Die zorgen ervoor dat de urine wordt omgezet in een soort gel. Ook nemen deze korrels de geur weg. Hieronder vindt u een overzicht van absorberende incontinentiematerialen. De verschillende soorten zijn bestemd voor uiteenlopende behoeften en problemen. Bepaalde incontinentiematerialen kunnen worden vergoed door zorgverzekeraars. Elke zorgverzekeraar hanteert andere regels voor vergoeding. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met BENU Direct.

  • Inleggers met plakstrip

    Er bestaan verschillende soorten inleggers met een plakstrip aan de onderkant. U kunt deze inleggers gebruiken als u druppels tot scheuten urine verliest. U kunt ze ook gebruiken bij matige ontlasting-incontinentie. Inleggers met een plakstrip draagt u in uw eigen ondergoed. De plakstrook zorgt ervoor dat de inlegger goed op zijn plek blijft zitten. Er zijn inleggers voor mannen en inleggers voor vrouwen, afgestemd op de verschillende anatomische vormen.

  • Inleggers zonder plakstrip

    Bij ernstigere incontinentie neemt de inlegger met plakstrip misschien niet alle urine in zich op (absorberen), of is niet breed genoeg om alle ontlasting op te vangen. Dan kunt u kiezen voor inleggers zonder plakstrip. Deze zijn groter en dikker. Daardoor kunnen ze meer opvangen.  
          
  • Incontinentiebroekjes ofwel pants 

    Soms lukt het niet (meer) om een inlegger op de juiste manier te gebruiken. Dan kunnen incontinentiebroekjes, ook wel pants genoemd, beter bij uw situatie passen. Incontinentiebroekjes  zijn hetzelfde te gebruiken als een onderbroek. Ook met één hand of met een verminderde handfunctie kunt u ze makkelijk omhoogtrekken of omlaagtrekken. Dat bevordert uw zelfredzaamheid. Wel moet bij het verwisselen van een incontinentiebroekje uw onderkleding eerst worden uitgetrokken. 

  • Slipsystemen of buikbandsystemen

    Bent u incontinent en afhankelijk van mantelzorgers of zorgverleners? Dan is een slipsysteem of buikbandsysteem aan te raden. Deze materialen zijn makkelijk op bed of staand aan te trekken, door uzelf of door een zorgverlener/mantelzorger. Slipsystemen en buikbandsystemen kunnen veel  urine opnemen. Doordat ze vrij breed zijn, zijn ze ook geschikt om ontlasting op te vangen. 

  • Inleggers zonder folie 

    In sommige situaties is het handig om een inlegger te gebruiken in combinatie met incontinentiebroekjes, slipsystemen of buikbandsystemen. Bij matige ontlasting-incontinentie is het dan makkelijker om de inlegger uit het incontinentiebroekje te verwisselen, in plaats van het hele incontinentiebroekje te moeten verwisselen. Hiervoor bestaan speciale inleggers zónder folie aan de onderkant. Deze speciale inleggers vormen een extra laag. Bij zwaardere ontlasting-incontinentie kan het materiaal onder de inlegger (het incontinentiebroekje, het slipsysteem of het buikbandsysteem) ook nog zijn werking doen.

  • Onderleggers (ook wel incontinentiematjes genoemd) 

    Als u geen incontinentiemateriaal op uw huid kunt verdragen, kunt u een speciale onderleggers of incontinentiematjes gebruiken om uw urine en/of ontlasting op te vangen.  

  • Kinderluiers

    Normaal gesproken worden kinderluiers niet als incontinentiemateriaal beschouwd. Maar in bepaalde situaties wel. Dan kunnen luiers voor kinderen vanaf 3 jaar vergoed worden (net als incontinentiematerialen voor volwassenen). De afspraken hierover zijn per zorgverzekeraar verschillend. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met BENU Direct. 

Tips voor het gebruik van absorberend incontinentiemateriaal

  • Het is belangrijk dat uw absorberend incontinentiemateriaal goed past. Anders kan er lekkage optreden.
  • Incontinentiematerialen mogen nooit in elkaar worden gebruikt (op inleggers zonder folie na). Dat zou leiden tot lekkage!

Incontinentiematerialen die urine afvoeren (katheters) 

Er bestaan ook incontinentiematerialen die urine niet in zich opnemen (absorberen), maar afvoeren. Dit zijn de zogenoemde katheters. Er bestaan verschillende soorten katheters. Hieronder vindt u een overzicht. Een gespecialiseerde verpleegkundige van BENU Direct kan samen met u bekijken welke materialen het best passen bij uw persoonlijke situatie. Ook kan BENU Direct veel materialen rechtstreeks bij u thuis leveren.

  • Verblijfskatheter 

    Een verblijfskatheter is een soepel slangetje dat meestal via uw plasbuis wordt ingebracht. Soms wordt de verblijfskatheter middels een kleine ingreep door een chirurg geplaatst, via uw buikwand. Dit wordt een suprapubisch katheter genoemd. 
    De verblijfskatheter zorgt ervoor dat uw urine via het slangetje naar buiten loopt. Aan het uiteinde van de verblijfskatheter (het uiteinde dat in uw blaas zit) bevindt zich een ballonnetje. Dit wordt gevuld met water, om te voorkomen dat de verblijfskatheter uit uw blaas glijdt. Sommige mensen hebben tijdelijk een verblijfskatheter nodig. Anderen gebruiken de verblijfskatheter hun hele leven. 

  • Intermitterende katheter 

    Een intermitterende katheter is een katheter die eenmalig wordt gebruikt. De katheter wordt via uw plasbuis ingebracht, uw blaas wordt geleegd en de katheter wordt er weer uitgehaald.  
    Er zijn verschillende soorten intermitterende katheters. Een continentieverpleegkundige bekijkt samen met u welke intermitterende katheter geschikt is voor uw situatie.

  • Condoomkatheter voor mannen

    Mannen met urine-incontinentie kunnen eventueel kiezen voor een condoomkatheter, in plaats van absorberend incontinentiemateriaal. Dit is een speciaal soort condoom met een open uiteinde. Aan het einde van de condoomkatheter kan een urineopvangzak worden gekoppeld. Overdag kunt u de urineopvangzak aan uw been bevestigen met beenbandjes of een fixette (een soort netkous). ’s Nachts kunt u een zogenoemde nachtzak aan de condoomkatheter koppelen. Deze urineopvangzak voor de nacht kunt u met een bedhaak aan uw bed hangen. 
    Condoomkatheters kunt u altijd eerst uitproberen via een proefpakket. De juiste maat kunt u zelf bepalen met speciale maatkaartjes.

  • Urineopvangzakken 

    Er bestaan verschillende soorten urineopvangzakken. 
    • (Meerdaagse) dagzakken zijn urineopvangzakken voor overdag. De dagzak bevestigt u met beenbandjes of een fixette (een soort netkous) aan uw been. Er zijn verschillende slanglengtes, zodat u de urineopvangzak op de gewenste hoogte kunt dragen.
    • (Meerdaagse) nachtzakken zijn urineopvangzakken voor ’s nachts. U kunt de zak met een bedhaak aan uw bed hangen. Dan hoeft de zak niet op de grond te liggen, waardoor de urine ‘s nachts beter kan wegstromen. Zorg wel dat de nachtzak altijd lager hangt dan uw lichaam, zodat de urine goed kan aflopen.
  • Overige toebehoren

    Als u een katheter gebruikt, heeft u misschien ook nog andere materialen nodig. Bijvoorbeeld een inbrengset, een flip-flo (katheterventiel), blaasspoeling of een bandje/pleister om de katheterslang op zijn plek te houden. Mocht u hierover vragen hebben, dan kunt u altijd contact opnemen met BENU Direct.

Incontinentiematerialen die urine of ontlasting tegenhouden 

Naast de genoemde incontinentiematerialen bestaan ook nog andere middelen om ongewild verlies van urine en ontlasting tegen te gaan. Onderstaande middelen zijn gericht op het regelen of tegenhouden van urine en ontlasting. Een continentieverpleegkundige van BENU Direct kan u adviseren over welke materialen het beste bij u passen. Ook kan BENU Direct alle genoemde materialen leveren.

  • Darmspoelen

    In sommige situaties kan het een goede keuze zijn om een darmspoelsysteem te gebruiken. Door darmspoelen kan uw stoelgang regelmatig en voorspelbaar worden. Dat kan helpen bij ontlasting-incontinentie of obstipatie.  

  • Anaaltampons 

    Als u last heeft van ontlasting-incontinentie, kunnen anaaltampons wellicht uitkomst bieden. Een anaaltampon houdt de ontlasting tegen. U kunt de anaaltampon eruit halen wanneer u op het toilet zit. Er bestaan verschillende soorten en maten anaaltampons. Uw continentieverpleegkundige of huisarts kan met u bekijken of anaaltampons bij uw situatie passen, en samen met u de juiste maat bepalen.

  • Contrelle Activgard voor vrouwen

    Vrouwen die last hebben van minimale urine-incontinentie en een actief leven leiden, kunnen baat hebben bij de Contrelle Activgard. Dit is een soort kunststof tampon die in de vagina wordt ingebracht, waardoor de plasbuis wordt dichtgedrukt. Er bestaan verschillende maten van de Contrelle Activgard. Uw continentieverpleegkundige of huisarts kan met u bekijken of de Contrelle Activgard bij uw situatie past, en samen met u de juiste maat bepalen.

Bestelling en vergoeding van incontinentiemateriaal 

Incontinentie komt in verschillende maten en vormen voor. U kunt een medische indicatie voor incontinentiemateriaal krijgen via uw huisarts of specialist. Deze indicatie heeft u nodig voor vergoeding van uw incontinentiematerialen door uw zorgverzekeraar.  
Heeft u een medische indicatie gekregen en wilt u incontinentiemateriaal bestellen? Dan is het belangrijk dat het materiaal specifiek bij uw situatie past. Bij BENU Direct werken continentieverpleegkundigen die telefonisch een intakegesprek met u (of uw contactpersoon) kunnen voeren, om uw situatie duidelijk te krijgen. Zij kunnen u advies op maat geven over incontinentiemateriaal. 

BENU Direct of uw BENU Apotheek kan u ook adviseren over de bestelmogelijkheden en de vergoeding van uw incontinentiemateriaal. De mogelijkheden kunnen namelijk per zorgverzekeraar en per situatie verschillen.