Stoma

leestijd 4 minuten·840 woorden

Wat is een stoma? 

Een stoma is een kunstmatige, chirurgisch aangelegde darmopening in uw buik. Een stoma zorgt ervoor dat uw ontlasting of urine via de aangelegde opening uw lichaam verlaat en in een stomazakje terechtkomt. Een stoma is bedoeld om incontinentieklachten te verminderen en uw kwaliteit van leven te verbeteren. In Nederland hebben ongeveer 32.000 mensen een stoma. Jaarlijks komen er ongeveer 7.000 stomadragers bij. 

Blijvende stoma en tijdelijke stoma 

Een stoma kan worden aangelegd als blijvende oplossing of als tijdelijke oplossing.

  • Een blijvende stoma kan nodig zijn als de kringspier (sluitspier) rond uw anus niet meer werkt. Een blijvende stoma kan ook nodig zijn als er een deel van uw darm is verwijderd, of als u een ziekte heeft die uw darmfunctie verstoort. 
  • Een tijdelijke stoma kan nodig zijn als uw darmen ontstoken zijn. Dankzij de stoma kan het ontstoken deel dan tijdelijk rust krijgen om te herstellen. Als u hersteld bent, kan de stoma weer worden verwijderd. Dan kunt u uw anus weer gewoon gebruiken voor ontlasting.

Wanneer wordt een stoma aangelegd?

Er kunnen verschillende redenen zijn om een stoma aan te leggen. De meest voorkomende redenen zijn: 

  • kanker: darmkanker of blaaskanker
  • chronische darmontstekingen: ziekte van Crohn of colitis ulcerosa (chronische ontsteking van de dikke darm)
  • incontinentie
  • neurologische aandoeningen, zoals multiple sclerose (MS) of een dwarslaesie

Daarnaast kunnen er andere redenen voor een stoma zijn. U kunt daarbij denken aan een slechte darmfunctie, poliepen) in de darmen en aan complicaties na een operatie of een ongeval. 

Soorten stoma’s 

Er zijn verschillende soorten stoma’s, zowel voor ontlasting als voor urine.  

  • Colostoma 

    Een colostoma is een stoma op uw dikke darm. Afhankelijk van de plaats van de colostoma zal uw ontlasting brijig tot vast zijn.
  • Ileostoma

    Een ileostoma is een stoma op uw dunne darm. Een ileostoma produceert vaak de hele dag door ontlasting. De ontlasting vanuit uw dunne darm is aan de dunne kant, doordat het vocht vanuit de darmen niet goed kan worden opgenomen. Een ileostoma kan op verschillende delen van uw dunne darm worden aangelegd.

  • Urostoma of urinestoma

    Als uw blaas moet worden verwijderd, wordt er een urostoma ofwel urinestoma aangelegd. Dit kan op twee manieren: 
    • Brickerstoma

      Bij een Brickerstoma haalt de chirurg een stukje van het laatste deel van uw dunne darm af. Daarmee maakt de chirurg een directe afvoer voor uw urine.
    • Neoblaas 

      Een neoblaas houdt in dat er een nieuwe blaas wordt gemaakt van een gedeelte van uw darm. Deze nieuwe blaas wordt aan uw plasbuis verbonden.  
  • Enkelloops stoma

    Een stoma met één opening is een enkelloops stoma. Bij een enkelloops stoma is het laatste stuk van uw darm verwijderd of dichtgemaakt. 

  • Dubbelloops stoma 

    Een stoma met twee uiteinden naast elkaar is een dubbelloops stoma. Uit de ene opening komt ontlasting, uit de andere opening komt slijm. Een dubbelloops stoma kan zowel een ileostoma als een colostoma zijn. 

Tips bij een stoma

  • Zorg voor een gezond lichaamsgewicht. Een sterk schommelend gewicht kan van invloed zijn op uw stoma en op de verzorging hiervan.
  • Drink voldoende. Als u ongeveer 2 liter per dag drinkt, voorkomt u een mogelijk vochttekort of zouttekort.
  • Eet vezelrijke voeding zoals volkorenproducten, groenten en fruit, peulvruchten, zilvervliesrijst en aardappelen.
  • Snij uw eten in kleine porties en kauw goed. Zo verkleint u het risico op verstopping van uw stoma.
  • Let op met gasproducerend eten en drinken (zoals koolzuurhoudende drankjes, bonen, uien en koolsoorten). Hierdoor kan uw stomazakje vol raken met lucht en mogelijk losgaan.

Stomamateriaal bestellen

Stomamateriaal is op recept verkrijgbaar. U kunt stomamateriaal krijgen op voorschrift van uw (huis)arts of medisch specialist. Heeft u een recept gekregen en wilt u stomamateriaal bestellen? Neem dan contact op met BENU Direct of met uw BENU Apotheek voor de mogelijkheden. Deze kunnen namelijk per situatie en per zorgverzekeraar verschillen.